|
Славомір Матуш (нар. 1963 в Сосновцю, Польща) – поет, есеїст, літературний критик. Автор поетичних збірок «Не подаю нікому руку» (1985), «Містика зимою» (1990), «Сіре мило» (1993), «Підтримка, піднесення» (1994), «Канікули», «Перевтілення ангелів» (1999),«Трансгенна елегія/ Transgenische Elegie» (2000), «Мускулисті обличчя. Зібрання віршів 1983-2001 років» (2002), «Сердечна мамографія» (2003), «Цицек Божий» (2007), «5.31. Батько Конрад» (2008). «Пісні відходу і повернення» (2010), «Тиша. Вибір віршів», з післямовою Кшиштофа Кучковського, «Пісня про вікна. Подвір’я Шпільмана» (2014), а також збірки «Наркоесеї» (2004). У 2004 році побачила світ книга С. Матуша «Лічильник Гейгера. 20 найважливіших сучасних польських віршів в інтерпретаціях», а у 2016 році «Податок від ненаписаного вірша».
Sławomir Matusz
Dekret o pięciu kłosach
Pierwszy kłos podziel
na dziesięć dni. Żuj ziarno
z dala od ludzi, dokładnie, aby
zapewniło Ci sytość do rana.
Drugi kłos dobrze ukryj.
Może uratować życie,
kiedy przyjdą ci, którzy
niczego nie mają, a dawno
nie jedli. Wykupisz się nim.
Abyś nie był hostią w ustach.
Trzeci kłos da nadzieję,
że przeżyjesz sąsiadów,
rodziców, a nawet dzieci.
Czwarty kłos posiejesz
i będziesz czekać aż wzejdzie,
żując trzeci. Piątego kłosa
nie zrywaj. Chyba że pragniesz
ulgi, by pojąć Jego łaskę, kiedy
zamyka ukraińskie oczy i strzela
w tył głowy. Wtedy poczujesz smak
saletry i mokry orzech w ustach.
26.02.2025
Славомір Матуш
Декрет про п’ять колосів
Перший колос розділи
на десять днів. Жуй насіння
здалека від людей, аби напевно
забезпечило Тобі ситість до ранку.
Другий колос добре сховай.
Він може врятувати життя,
коли прийдуть ті, котрі
нічого не мають і давно
не їли. Відкупишся ним.
Щоб ти не був їжею для них.
Третій колос дає надію,
що переживеш сусідів,
родичів і навіть дітей.
Четвертий колос посієш
і будеш чекати поки зійде,
жуючи третій. П’ятого колоса
не зривай. Хіба що прагнеш
пільги, щоб осягнути Його ласку, коли
закриває українські очі і стріляє
по потилиці. Тоді почуєш смак
селітри і мокрого горіха в роті.
Habig (data)
Barnabie
leżałem z przetrąconymi nogami
u progu mojego mieszkania
trzech było oprawców — król
jeż i aniołek – we trzech kopali
niech wolno mi będzie
zapisać ich imiona
w dniu ukrzyżowania
Pana — aby nie pomylono ich
ze świętymi a czyny które
popełnili nie pozwoliły im przejść
tam gdzie Pan ze sobą zabiera
potem powieziono mnie w nocy
miałem być rozjechany przy drodze
i porzucony zwierzętom
ale strażnicy zmiłowali się
i ukryli mnie — dlatego żyję
co było przyczyną złości
siepaczy — nie wiem —
bo przyszedłem tego dnia
prosić o pojednanie
— szło Boże Narodzenie
a spotkała mnie zapowiedź kaźni
uniknęli kary bo przekupni
byli sędziowie – dziś
uzdrowiony chodzę i spisuję ich czyny –
bo prosił mnie o to Pan
w Dniu Ukrzyżowania Pańskiego 2012
Велика (дата)
Варнаві
лежав з переламаними ногами
на порозі моєї квартири
було троє катів – король
їжак і ангелик – втрьох копали
нехай мені дозволять
записати їхні імена
в день розп’яття
Пана – щоб не сплутати їх
зі святими і щоб справи які
вчинили не дозволили їм йти
туди де Пан забирає з собою
потім вночі мене відвезено
мали переїхати на дорозі
і викинути тваринам
але охоронці змилувалися
і заховали мене – тому живу
що стало причиною гніву
поплічників – не знаю
я прийшов в цей день
просити примирення
— надходило Різдво
і зустріло мене провіщенням тортур
уникли покарання бо продажні
вони були суддями – сьогодні
зцілений ходжу і занотовую їхні вчинки –
бо просив мене про це Пан
В день Розп’яття Господнього 2012
Kolacja z Josephem Ratzingerem
zbieramy na kolanach
borówki
pod drutami błyszczą
jak oczy w ciemnościach
Вечеря з Йозефом Ратцінгером
збираємо на колінах
чорниці
під дротами блищать
як очі в темряві
Ukraina
na zwłokach
żołnierza w polu
pojawiła się mrówka
dzielna Antygona
Україна
на останках
солдата в полі
з’явилася мурашка
відважна Антігона
*Вибірку текстів для перекладу здійснив автор – Славомір Матуш.
*Довідка від перекладача: Sławomir Matusz (ur. 1963 w Sosnowcu) — poeta, eseista, krytyk literacki. Jest autorem tomików wierszy „Nie podaję nikomu ręki” (1985), „Mistyka zimą” (1990), „Szare mydło” (1993), „Podtrzymanie, podniesienie” (1994), „Wakacje” (1995), „Przewrotka aniołów” (1999), „Elegia transgeniczna/ Transgenische Elegie” (2000), „Mięśnie twarzy. Wybór wierszy z lat 1983-2001” (2002), „Serdeczna mammografia” (2003), „Cycek Boży” (2007), „5.31. Ojciec Konrad” (2008). „Pieśni odejścia i powrotu” (2010), „Cisza. Wybór wierszy”, z posłowiem Krzysztofa Kuczkowskiego, „Piosenka o okienkach. Podwórko Szpilmana” (2014), oraz tomu prozy „Narkoeseje” (2004). W 2014 roku ukazała się książka S. Matusza «Licznik Geigera. 20 najważniejszych współczesnych wierszy polskich w interpretacjach», a w 2016 r. „Podatek od nienapisanego wiersza”.
Переклала з польської – Юлія ПОЧИНОК
|